Frank’s gedachten over de hervorming van het strafrecht

Wat als er nog geen gevangenissen bestonden… hadden we dan in deze tijd bedacht om iemand 16 uur per dag in een kamer op te sluiten? Hadden we bedacht, om iemand 8 uur per dag uitsluitend interactie te laten hebben met een paar honderd anderen die zich “ook niet” aan de regels hebben gehouden?

Er kwam een aantal jaar geleden een jongeman de afdeling oplopen, hij was angstig en aan alles was te zien dat hij nooit eerder in een gevangenis had gezeten. Hij zat vast omdat hij een boete niet kon betalen. Hij werd opgesloten in een cel, naast iemand die een levenslange straf had gekregen voor een meervoudige moord.

Een gevangenisstraf heeft drie doelen: Vergelding, Veiligheid van de samenleving en om Herhaling te voorkomen. Bereiken wij wel onze doelen met het gevangeniswezen zoals het nu is ingericht?

Vergelding: Voor mij was het zwaar in de gevangenis. Ik miste mijn familie en vrienden, eigenlijk miste ik mijn leven. Op den duur miste ik ook de kleine dingen, zoals mijn bed, de smaak van verse vis, in het donker buiten lopen, autorijden enz. Ik wist dat na mijn detentie mijn leven nooit meer hetzelfde zou zijn, dat was niet bij iedereen het geval. Er waren jongens die dakloos waren, niemand hadden en blij waren dat ze in de gevangenis zaten, ze konden douchen, hadden te eten en konden weer aansterken. Je zou dus kunnen zeggen dat vergelding niet voor iedereen van toepassing is.

Veiligheid van de samenleving: Ik denk niet dat de samenleving veiliger wordt als je een paar honderd delinquenten bij elkaar zet. De kans is volgens mij juist groter dat iemand een “gevaarlijkere crimineel” wordt als hij weer vrijkomt. De jongen die angstig binnen kwam zal niet van zijn levenslanggestrafte buurman leren hoe je wel je boetes op tijd betaald. Hij zal waarschijnlijk de inrichting verlaten met een netwerk van moordenaars, drugdealers en andere criminelen. Of hij daar wat mee zal doen is natuurlijk aan hem maar voor zijn verblijf in de inrichting zag zijn sociale netwerk er hoogst waarschijnlijk anders uit. Wordt de samenleving dan veiliger door zo’n jongen op te sluiten?

Om herhaling te voorkomen: Eigenlijk zeggen de cijfers genoeg, het feit dat ongeveer de helft (49%) binnen 2 jaar weer terug in detentie beland laat zien dat de gevangenis zeker herhaling niet voorkomt.

Bijna vijftig jaar geleden had je een beweging genaamd; de Coornhert-Liga, de beweging vroeg zich af of het strafrecht niet anders kon. Ze bestond uit rechters, advocaten, academici en mensen die in detentie hadden gezeten. Deze beweging bestaan niet meer. Desalniettemin is de noodzaak van zo’n bewening niet verdwenen, als burgers horen wij ons altijd af te vragen; ‘Werken de maatregelen van de overheid?’… Mijn antwoord is nee.

Waarom niet? In het gevangeniswezen gaat men uit van het delict waarvoor je bent veroordeeld. Mijn bevindingen is dat jongens vaker niet, dan wel, worden opgepakt voor een delict. hierdoor heeft het weinig nut om een re-integratie traject, behandelplan ect. te bedenken dat gebaseerd is op dat ene delict. Je bent je delict in detentie, dus komt het voor dat een relatief “ongevaarlijke” man als “gevaarlijk” wordt geduid door de inrichting en vice versa. Daarnaast is het moeilijker om naar het individu te kijken wanneer je grote groepen gedetineerden bij elkaar zet. Welke gedragingen komen voort uit “erbij willen horen” en wie heeft bijv. daadwerkelijk een antisociale stoornis? Vragen die moeilijk te beantwoorden zijn.

Daarnaast kan re-integratie niet worden opgelegd wanneer dit (zoals nu het geval is) als gunst aangeboden wordt, daarmee creëer je volgens mij een onnodige drempel voor iets waar iedereen bij gebaat zou kunnen zijn. Naar mijn mening is het veel effectiever om voor een andere benadering te kiezen. In plaats van veel tijd, geld en energie te steken in zelf bedachte trajecten, is het makkelijker iemand in een context te plaatsen waarin hij zelf tot het inzicht kan komen dat het voor hem beter/mogelijk is om een andere weg te bewandelen.

Dit doe je door hem zoveel mogelijk te omringen met mensen die niet hetzelfde zijn/denken als hij. Een omgeving waarin hij geconfronteerd wordt met zijn manier van denken, doen en laten waardoor hij erachter komt dat “zijn manier”, niet de manier is hoe wij in onze samenleving met elkaar om gaan. Dit doe je door zo iemand juist in de samenleving te plaatsen in plaats van hem er zo ver mogelijk vandaan houden. Wanneer dit op een gecontroleerde en veilige manier gebeurt krijg je meer te zien van deze persoon en kan je dus ook verder kijken dan alleen zijn delict. Wanneer je iemand beter kent, kan je iemand ook beter begeleiden of bijsturen. Zo voorkom je dat deze persoon verdwijnt in de anonimiteit van een grote afdeling met negatieve invloed van anderen, je krijgt te zien hoe hij functioneert in de maatschappij. In een BuurtBajes, in de wijk, zoals RESCALED het voor ogen heeft, kan de jongen (die voor een boete bij ons binnen kwam) zien hoe de mensen in de buurt hun rekeningen betalen. Hij komt dan in contact met “de burger” en kan tijdens zijn verblijf nuttig werk doen voor de buurt, en als hij dan weer weg gaat, zijn de contacten niet de geharde criminelen als nu maar misschien de gepensioneerde boekhouder die drie straten verder woont, die de jongen heeft geleerd hoe je een huishoudboekje bij houdt.

 

SHARE NOW
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

RELATED ARTICLES

news
Frankrijk
Prisons: no more brick in the wall

Prisons: no more brick in the wall[1] The Ministry of Justice has recently published the statistical series of persons in custody[2] in France between 1980 and 2020. One of the

België
Inconsistent detention policy

Inconsistent detention policy Belgium formed a new government in September 2020. Exciting times for organisations that want to influence policy. RESCALED Belgium succeeded in putting detention houses on the political